Tín ngưỡng - Tôn giáo ở Việt Nam


Tín ngưỡng - Tôn giáo Vit Nam

Vit Nam là mt quc gia đa tôn giáo, tín ngưỡng. Người dân Vit Nam có truyn thng sinh hot, hot đng tín ngưỡng t lâu đi. Các dân tc trong cng đng các dân tc Vit Nam đu có nhng tín ngưỡng riêng gn lin vi đi sng kinh tế và tâm linh ca mình.



Tín ngưỡng dân gian: 

Vi quan nim cho rng bt c vt gì cũng có linh hn, nên người xưa đã th rt nhiu thn linh, đc bit là nhng s vt có liên quan đến nông nghip như tri, trăng, đt, rng, sông, núi… đ được phù h. Đi vi các dân tc thiu s, mi dân tc có hình thái tín ngưỡng riêng ca mình. Tuy nhiên, đc trưng nht là các hình thái tín ngưỡng nguyên thy và tín ngưỡng dân gian ngày nay còn lưu gi được trong các nhóm dân tc như nhóm Tày-Thái, nhóm Hmông-Dao; nhóm Hoa-Sán Dìu-Ngái; nhóm Chăm-Ê đê-Gia Rai; nhóm Môn-Khơ me.

Bên c
nh đó, mt phong tc, tp quán lâu đi ph biến nht ca người Vit và mt s dân tc thiu s khác là vic th cúng t tiên và cúng gi nhng người đã mt. các gia đình người Vit, nhà nào cũng có bàn th t tiên và vic cúng gi, ghi nh công ơn ca các bc tin nhân rt được coi trng. Bên cnh vic cúng gi t tiên tng gia đình, dòng h, nhiu làng Vit Nam có đình th thành hoàng. Tc th thành hoàng và ngôi đình làng là đc đim đc đáo ca làng quê Vit Nam. Thn thành hoàng được th trong các đình làng có th là các v thn linh hoc là nhng nhân vt kit xut có nhiu công lao to ln như nhng ông t làng ngh hoc anh hùng dân tc có công “khai công lp quc”, chng gic ngoi xâm. Ngoài ra, người Vit còn th các thn như thn bếp, thn th công…

Các tôn giáo:

Nhà nước Vit Nam đã công nhn và cp đăng ký hot đng cho 38 t chc, h phái tôn giáo và 01 pháp môn tu hành thuc 13 tôn giáo, vi trên 24 triu tín đ (chiếm khong 27% dân s c nước), 83.000 chc sc, 250.000 chc vic, 46 trường đào to chc sc tôn giáo (tương đương t bc trung cp đến trên đi hc), 25 ngàn cơ s th t.
Vit Nam hin có 06 tôn giáo ln: Pht giáo, Công giáo, Tin Lành, Hi giáo, Cao Đài, Hoà Ho.

Pht giáo:

Đo Pht được truyn vào Vit Nam t nhng năm đu Công nguyên. T thế k X đến thế k XV, Pht giáo Vit Nam có bước phát trin mi cùng vi nn đc lp ca dân tc. Thi Lý-Trn (t đu thế k XI đến cui thế k XIV) là thi k cc thnh ca Pht giáo Vit Nam. Vua Trn Nhân Tông là người sáng lp ra Thin phái Trúc lâm Yên t mang bn sc Vit Nam vi tinh thn sáng to, dung hp và nhp thế. Pht giáo Nam Tông truyn vào phía nam ca Vit Nam t thế k IV sau Công nguyên. Tín đ Pht giáo Nam Tông ch yếu là đng bào Khơ-me, tp trung đng bng sông Cu Long nên gi là Pht giáo Nam Tông Khơ-me. Pht giáo hin nay Vit Nam có khong hơn 11 triu tín đ, trên 17.000 cơ s th t, gn 47.000 chc sc, 04 Hc vin Pht giáo, 09 lp Cao đng Pht hc, 31 trường Trung cp...

Công giáo:

Nhiu nhà nghiên cu s hc Công giáo ly năm 1533 là thi mc đánh du vic truyn đo Công giáo vào Vit Nam. T năm 1533 đến năm 1614, ch yếu là các giáo sĩ dòng Phan-xi-cô thuc B Đào Nha và dòng Đa minh thuc Tây Ban Nha đi theo nhng thuyn buôn vào Vit Nam. T năm 1615 đến năm 1665, các giáo sĩ dòng Tên thuc B Đào Nha t Ma-cao (Macau, Trung Quc) vào Vit Nam hot đng c Đàng Trong (nam sông Gianh), Đàng Ngoài (bc sông Gianh). Hin nay, Công giáo có khong 6,5 triu tín đ; 42 Giám mc, khong 4.000 linh mc, hơn 100 dòng tu, tu hi, tu đoàn vi hơn 17.000 tu s; có 26 giáo phn, 07 Đi Chng vin.

Tin Lành:

Đo Tin lành có mt ti Vit Nam mun hơn so vi các tôn giáo du nhp t bên ngoài, vào khong cui thế k XIX đu thế k XX, do t chc Liên hip Phúc âm Truyn giáo (The Christian and Missionary Alliance-CMA) truyn vào. Năm 1911 được xem là thi mc xác nhn vic truyn đo Tin lành vào Vit Nam. Hin đo Tin Lành có khong 1,5 triu tín đ thuc 10 t chc, h phái; khong 3.000 chc sc; gn 400 cơ s th t; 01 Vin Thánh kinh thn hc và 01 trường Kinh thánh.

Đo Hi:

Vit Nam, tín đ đo Hi ch yếu là người Chăm. Theo tư liu lch s, người Chăm đã biết đến đo Hi t thế k X-XI. Có hai khi người Chăm theo đo Hi: mt là, khi người Chăm theo đo Hi Ninh Thun, Bình Thun là khi Hi giáo cũ hay còn gi là Chăm Bà-ni; hai là, khi người Chăm theo đo Hi Châu Đc (An Giang), thành ph H Chí Minh, Tây Ninh, Đng Nai là khi đo Hi mi hay còn gi là Chăm Islam. Hin nay Đo Hi Vit Nam có khong trên 80.000 tín đ, 89 cơ s th t, 1.062 chc sc, chc vic, 07 t chc Hi giáo được Nhà nước công nhn.

Đo Cao Đài:

Là mt tôn giáo bn đa. Gia tháng 11/1926 (ngày 15/10 năm Bính Dn), nhng chc sc đu tiên ca đo Cao đài t chc l khai đo ti chùa Gò Kén-Tây Ninh chính thc cho ra mt đo Cao đài. Hin nay, đo Cao Đài có khong 2,5 triu tín đ thuc 10 h phái, 01 pháp môn tu hành, trên 10.000 chc sc, hơn 1.200 cơ s th t hot đng 37 tnh, thành ph.

Pht giáo Hòa Ho:

Là mt tôn giáo bn đa do ông Hunh Phú S làm l khai đo vào ngày 18/5 năm K Mão (ngày 4/7/1939) ti làng Hòa Ho, tnh An Giang. Hin nay Pht giáo Hòa Ho có khong 1,3 triu tín đ, trong đó có 2.528 chc vic, 94 chùa 20 tnh, thành ph.

Các tôn giáo khác
Vit Nam gm Tnh đ Cư sĩ Pht hi Vit Nam, Cng đng Tôn giáo Baha’i Vit Nam, Bu Sơn K Hương, T Ân Hiếu Nghĩa, Minh Sư đo, Minh Lý đo, Bàlamôn vi tng s gn 1.3 triu tín đ; ngoài ra, còn có khong 20 t chc Cao đài đc lp, khong 40 nhóm, h phái Tin lành…

Chính sách nh
t quán ca Nhà nước Vit Nam là tôn trng và to điu kin thun li đ mi người dân thc hin quyn t do tôn giáo, tín ngưỡng; coi trng chính sách đoàn kết và hòa hp gia các tôn giáo, đm bo s bình đng, không phân bit đi x vì lý do tôn giáo, tín ngưỡng, bo h hot đng ca các t chc tôn giáo bng pháp lut; các giá tr văn hóa, đo đc tt đp ca các tôn giáo được phát huy. Quyn t do tín ngưỡng và tôn giáo ca công dân Vit Nam được quy đnh trong Hiến pháp và được bo đm trên thc tế. Hiến pháp năm 2013 (sa đi) ca nước CHXHCN Vit Nam (điu 24) ghi rõ: “Mi người có quyn t do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoc không theo mt tôn giáo nào. Các tôn giáo đu bình đng trước pháp lut. Nhà nước tôn trng và bo h quyn t do tín ngưỡng, tôn giáo. Không ai được xâm phm t do tín ngưỡng, tôn giáo hoc li dng tín ngưỡng, tôn giáo đ vi phm pháp lut”. Quyn t do tín ngưỡng, tôn giáo ca người dân đã được c th hóa trong nhiu văn bn pháp quy khác như Bộ luật Dân sự, B Lut T tng Hình s, Lut Đt đai, Lut Giáo dc, B lut Hình s sa đi (có hiu lc t ngày 01/7/2016)...

Pháp l
nh Tín ngưỡng, Tôn giáo có hiu lc t 15/11/2004, đã th chế hóa đường li, ch trương chính sách v tín ngưỡng, tôn giáo ca Nhà nước Vit Nam, bo đm cho công dân thc hin quyn v t do tín ngưỡng, tôn giáo. Ngày 01/3/2005, Chính ph đã ban hành Ngh đnh 22/2005/NĐ-CP đ hướng dn mt s điu trong Pháp lnh Tín ngưỡng, Tôn giáo. Trên cơ s đánh giá thc tin hot đng tôn giáo ti Vit Nam, tháng 11/2012, Vit Nam đã ban hành Ngh đnh 92/2012/NĐ-CP quy đnh chi tiết v bin pháp thi hành Pháp lnh tín ngưỡng, tôn giáo vi nhiu đim mi phù hp vi thc tin, to điu kin thun li hơn cho sinh hot tôn giáo ca người dân. Dự án Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (thuc Chương trình xây dng Lut, Pháp lnh đến năm 2016 ca Quc hi) hiện đang được ly ý kiến tham khảo rộng rãi của các tổ chức tôn giáo và nhân dân.

Sinh hot tôn giáo ca các tín đ:

Vit Nam, 95% dân s có đi sng tín ngưỡng. Hng năm có khong 8.500 l hi tôn giáo hoc tín ngưỡng cp quc gia và đa phương được t chc.
Tín đ
tôn giáo hoàn toàn t do trong vic thc hin các nghi l tôn giáo, bày t và thc hành đc tin tôn giáo ca mình. Chc sc, nhà tu hành các tôn giáo được t do trong vic thc hành các hot đng tôn giáo theo giáo lut. Vic phong chc, b nhim, thuyên chuyn chc sc được thc hin theo quy đnh ca giáo hi. Các t chc tôn giáo đã được công nhn tư cách pháp nhân trong nhng năm qua đu có s phát trin v s lượng cơ s giáo hi, v tín đ, chc sc nhà tu hành, v vic xây dng mi hoc tu b các cơ s th t, bo đm kinh sách, các hot đng tôn giáo theo hiến chương, điu l và giáo lý, giáo lut. Các chc sc, nhà tu hành được tham gia hc tp, đào to trong nước và nước ngoài hoc tham gia các sinh hot tôn giáo nước ngoài. Nhiu t chc tôn giáo nước ngoài đã vào giao lưu vi các t chc tôn giáo Vit Nam.

Giáo h
i Pht giáo Vit Nam đã t chc thành công Đi l Pht đn Liên hp quc năm 2008 và 2014 ti Vit Nam. Vit Nam cũng đã đăng cai t chc thành công nhiu s kin tôn giáo như: Hi ngh Thượng đnh Pht giáo Thế gii ln th VI vào năm 2010 ti Hà Ni; Năm Thánh 2011 ca Giáo hi Công giáo; K nim 100 năm đo Tin Lành vào Vit Nam, năm 2011 đã có nhiu hot đng k nim ln được t chc ti Hà Ni, Đà Nng và Thành ph H Chí Minh vi s tham gia ca nhiu chc sc, tín đ Tin lành trên c nước và nước ngoài; Hi ngh Liên hi đng Giám mc Á châu được t chc tháng 12-2012 vi s tham d ca nhiu Giám mc các nước châu Á và đi din Tòa thánh Va-ti-căng.

Các n phm tôn giáo:

Vic in kinh sách và xut bn các n phm khác liên quan đến tôn giáo được duy trì thường xuyên, bo đm phc v yêu cu hot đng tôn giáo ti Vit Nam. Hu hết các t chc tôn giáo đã có báo, tp chí, bn tin như: Tp chí Nghiên cu Pht hc, Báo Giác ng ca Pht giáo; Tp san Hip thông, Báo Người Công giáo Vit Nam, Báo Công giáo và Dân tc ca Công giáo; Tp văn Hương sen ca Pht giáo Hòa Ho; Bn tin Mc v và Bn tin Thông công ca Tin lành…

Giai đo
n t năm 2006 đến 2015, Nhà Xut bn Tôn giáo đã cp phép xut bn khong 8.700  xut bn phm, trong đó có gn 5.000 đu sách vi hơn 14.000 bn in. Trung bình mỗi năm có hơn 1.000 ấn phẩm liên quan đến tôn giáo được cp phép xut bn, vi nhiu ngôn ng khác nhau như Anh, Pháp và tiếng dân tc Khơ-me, Ê-đê, Gia-rai, Ba-na…

Theo mofahcm.gov.vn/vi